هیدرونفروز

هیدرونفروز

هیدرونفروز (Hydronephrosis) از کلمات Hydro به معنی اب و nephros به معنی کلیه و osis به معنی وضعیت تشکیل شده است. لذا منظور از هیدرونفروز همان دیلاتاسیون لگنچه و کالیس ها می باشد. تجمع بیش از حد ادرار در کلیه و سیستم جمع کننده ادرار (لگنچه و کالیس ها) را هیدرونفروز کلیه می نامند. این مشکل باعث می شود که کلیه ها بزرگتر از حد طبیعی نسبت به سن باشند. هیدرونفروز در زنان بیشتر به علت انسداد، حاملگی یا سرطان رحم روی می دهد در حالی که در مردان شایعترین علت هیدرونفروز بیماری های پروستات از جمله (BPH) و سنگ می باشد.

پاتوفیزیولوژی هیدرونفروز در سیستم ادراری

به منظور درک بهتر فرایند هیدرونفروز مروری بر اناتومی کلیه ها ، حالب ها و مثانه مفید خواهد بود.
آناتومی
کلیه ها به شکل دو جسم لوبیایی در حاشیه عضلات پسواس و به طور مایل قرار دارند. وزن کلیه هر فرد بالغ حدود 150 گرم است. کلیه از سه قسمت کورتکس، مدولا و کالیس های داخلی و لگنچه تشکیل شده است. نفرون واحد عملکردی کلیه می باشد که هم عملکرد ترشحی و هم عملکرد دفعی دارد. بخش ترشحی عمدتا در کورتکس واقع شده و متشکل از کورپوسکول کلیوی و قسمت ترشحی لوله های کلیوی است. هرم های کلیوی به کالیس های کوچک منتهی می شوند. این کالیس ها نیز بهم پیوسته 2 یا 3 کالیس بزرگ را تشکیل می دهند. از اجتماع کالیس های بزرگ لگنچه کلیوی تشکیل می شود که از طریق آن ادرار وارد حالب می شود. حالب هر فرد بالغ حدود 30 سانتی متر طول دارد. حالب به شکل s یکنواختی است که در طول خود دارای سه تنگی نرمال در محل های اتصال لگنچه به حالب، حالب به مثانه و محل عبور از روی عروق ایلیاک می باشد.
مثانه عضوی تو خالی است که به عنوان مخزن ادرار عمل می کند. مثانه در هر فرد بالغ حدود 400 تا 500 میلی لیترگنجایش داشتهو در داخل ان سوراخ های حالب به فواصل حدود 2.5 سانتیمتر از هم قرار میگیرند. گردن مثانه نوعی اسفنکتر داخلی است (البته نه اسفنکتر حلقوی واقعی) و اسفنکتر ارادی مجرا نیز در قسمت مجرای ادراری وجود دارد. مثانه در مردان از خلف با سمینال وزیکول ها، حالب ها و رکتوم در تماس است. در زنان رحم بین مثانه و رکتوم قرار دارد. پروستات نیز در مردان دور مجرای ادراری نزدیک گردن مثانه قرار دارد.
پاتوفیزیولوژی
وطیفه اصلی کلیه ها تولید ادرار و دفع ان برای حفظ عملکرد دقیق بدن و دفع سموم ان است. وقتی مقاومتی در مقابل جریان ادرار در هر جایی از این سیستم اتفاق بیفتد (انسداد آناتومیک یا عملکردی )، سیستم بالایی جریان مقاومت گشاد می شود که به ان هیدرونفروز می گویند.
البته گشاد شدن حلب ها را هیدرویورتر گویند. در صورت ایجاد آسیب به پارانشیم کلیه از اصطلاح اروپاتی انسدادی استفاده می شود.
در صورت انسداد، تغییرات آناتومیک در ساختمان کلیه به وجود می اید که شامل فیبروز بینابینی و تجمع کلاژن و نهایتا کاهش عملکرد کلیه است. طبیعا آثار سو انسداد دو طرفه بیشتر از انسداد یک طرفه است.
سیر این تغییرات در صورت عدم بهبودی به سوی گشادی لگنچه وکالیس ها و در مواردی حالب ها، آتروفی قشر کلیه و نهایتا از دست رفتن عملکرد کلیه می باشد. در موارد دو طرفه با وارد شدن سموم دفعی بدن به داخل خون، بیمار دچار افزایش کراتنیین و نیتروژن اوره خون (BUN)و به دنبال ان اورمی و نارسایی کلیه می شود.
اتیولوژی
به دلیل آثار تخریبی بر روی اعمال کلیه، انسداد در جریان ادرار در ردیف مهمترین اختلالات ارولوژیک قرار دارند.
انسداد دستگاه ادراری را میتوان به علل مادرزادی یا اکتسابی، حاد یا مزمن، جزیی یا کامل، فوقانی، میانی یا تحتانی تقسیم کرد.
یافته های بالینی
به دنبال انسداد در دستگاه ادراری علایم بالینی، نشانه ها، یافته های ازمایشگاهی و روش های تشخیصی به شرح ذیل می باشند.
انسداد عموما همراه با یک توده قابل لمس شکمی در معاینه فیزیکی قابل تشخیص است. بیماران ممکن است دچار ورم پاها، پرخونی ریه و فشار خون نیز باشند.
نشانه ها
انسداد حاد معمولا همراه با درد پهلو می باشد. بیماران ممکن است دچار تهوع، استفراغ و لرز شوند. در صورت عفونت تب بالا نیز دیده می شود. البته انسداد مزمن اغلب بدون علامت است.
انسداد دو طرفه در صورت حاد بودن موجب فقدان ادرار (آنوری) می گردد و در موارد مزمن با افزایش نا محسوس قطر دور شکم، ورم پاها، احساس ناخوشی، بی اشتهایی، سردرد، خستگی، افزایش وزن و کوتاهی نفس مشخص میشود.
بیماران اورمیک ممکن است با تغییرات سطح هوشیاری، لرزش (ترمور) و خونریزی دستگاه گوارشی مراجعه کنند. در مواردی نیز اورمی ممکن است بدون علامت باشد.
یافته های ازمایشگاهی
یافته های ازمایشگاهی ممکن است شامل هماچوری (وجود خون در ادرار)، پروتینوری، پیوری (وجودWBC در ادرار)
و کریستالوی (وجود کریستال در ادرار) باشد. در انسداد مزمن، غلظت سدیم ادرار افزایش و اسمولایته آن کاهش (ادرار رقیق) می یابد. در انسداد حاد برعکس است.
در صورت انسداد حاد همراه با عفونت ادراری باکتریال علایم و نشانه های پیلونفریت (درد پهلو، تهوع، استفراغ، تب) و سپسیس مشاهده میشود. انسداد همراه عفونت یک اورژانس واقعی اورلوژیک بوده که نیازمند درمان فوری ومناسب می باشد.
در مراحل پیشرفته هیدرونفروز دو طرفه و اورمی، کم خونی نیز بروز میکند.
روش های تشخیصی

برای تشخیص انسداد و هیدرونفروز از روش های گوناگونی مانند عکس ساده شکم, سونوگرافی، پیلئ گرافی وریدی، سیستویورتروگرافی، پیلوگرافی رتروگرید، سیتی اسکن و.. استفاده می شود.
عکس ساده شکم
تصویر ساده شکم میتواند بزرگی سایه کلیه، سنگ یا متاستاز تومورها به ستون فقرات یا لگن را نشان دهد.
سونوگرافی
سونوگرافی روش انتخابی بررسی کلیه های هیدرونفروتیک است.
هدرونفروز به صورت تجمع مای بدون اکو یا اکوی ضعیف مشخص می شود که اغلب شکل کالیس ها و لگنچه را به خود می گیرد. البته سونوگرافی علل انسدادی را از غیر انسدادی افتراق نمی دهد لذا در این موارد از IVP و اسکن هسته ای کلیه استفاده می شود.
در حالی که در بیماران ازوتمیک ، افراد حساس به ماده حاجب، زنان باردار و کودکان سونوگرافی از انتخاب های اول برای ارزیابی کلیه می باشد.
پیلوگرافی وریدی
در صورت عملکرد نرمال کلیه این روش جهت تشخیص انسداد حالب روش استاندارد طلایی است. در IVP میتوان هم اطلاعات عملکردی و هم آناتومیک کلیه را بدست آورد که در انسداد حاد، تاخیر در پر شدن سیستم جمع کننده با ماده کنتراست، گشادگی سیستم و افزایش اندازه کلیه دیده میشود.
همچنین در کلیشهه ای آخر و پس از ادرار کردن وضعیت مثانه، تومور، سنگ یا لبولهای بزرگ پروستات داخل مثانه دیده می شود.

سیستویورتروگرافی در حین ادرار کردن (vcug)
جهت بررسی مجرای ادراری، تغییرات جدار مثانه و برگشت ادرار در صورت نارسایی پیوستگاه حالب-مثانه، کاربرد بسیار خوبی دارد.

پیلوگرافی رتروگرید
با گذاشتن سوند حالب به صورت رتروگرید و تززریق ماده حاجب داخل ان،نمای خوبی از حالب و سیستم پیلوکالیسیل نمایان می شود. همچنین درجه انسداد حالب با توجه به تاخیر در تخلیه ماده حاجب تزریق شده، مشخص میشود.
سیتی اسکن
برای ارزیابی توده های کلیوی و افتراق ضایعات کیستیک ازجامد یک روش بسیار عالی استفاده از سیتی اسکن است. با این روش همچنین میتوان اطلاعاتی در مورد علل خارجی انسداد حالب و درد پهلوی حاد به علل غیر ارادی، بدست اورد.
عوارض هیدرونفروز
بدنبال ایجاد هیدرونفروز در کلیه ها عوارض متددی از جمله عفونت ادراری، پیونفروز، فشارخون، نارسایی کلیه و اورمی بوجود می اید.
عفونت ادراری
بیماران با اسیب طناب نخاعی به علت وضعیت نورولوژیک خود بیشتر در معرض عفونت از جمله عفونت ریوی، زخم بستر، استآومیلیت، غفونت ادراری و.. می باشند.
باقی ماندن ادرار( استاز ادراری ) منجر به بروز عفونت می گردد، که با قلیایی کردن ادرار و رسوب نمک های کلسیم منجر به سنگ های مثانه یا کلیه شود.
پیونفروز
در صورت عفئنی شدن هیدرونفروز و تخریب چرکی پارانشیم کلیه، عملکرد ان از بین رفته و کلیه به کلیه ای پر از چرک تبدیل می شود. پیونفروز اخرین مرحله عفونت شدید کلیه و انسداد است.
فشار خون
شیوع فشار خون در انسداد یک طرفه حاد و موارد دو طرفه بیشتر است. در اکثر موارد با اصلاح هیدرونفروز فشار خون نیز نرمال می ود.
نارسایی کلیه و اورمی
در اثر عفونت های تکرار شونده و مزمن به تدریج عملکرد کلیه کاهش یافته و نارسایی کلیه به وجود می اید.
درمان انسداد و هیدرونفروز
وجود انسداد همراه با عفونت، اختلال عملکرد کلیه ها، سنگ، ازوتمی یا حتی ندرتا فشار خون، ضرورت دخالت درمانی را ایجاد می نماید. در چنین مواردی هدف اولیه از دخالت درمانی تسکین علایم و نشانه ها به همراه حفط و بهبود عملکرد کلیه ها است.
تصمیم برای نوع درمان براساس لت بوجود اورنده هیدرونفروز گرفته می شود. مثلا در صورت وجود سنگ به عنوان علت انسداد می توان از سنگ شکنی برون اندامی، لیتوتریپسی، جراحی یا روش های دیگر استفاده کرد؛ یا در مواردی جهت تسکین موقت لایم می توان از نفروستومی ( گذاشتن لوله ای درون کلیه از طریق پوست ) یا استنت حالبی استفاده کرد.
در بیماران دچار برگشت ادرار از مثانه به حالب (ریفلاکس) درمان معطوف به کاهش فعالیت عضلات دترسور مثانه یا مقاومت خروجی ادرار است.
در بیماران با صدمات نخاعی فوق ساکرال، به علت اینکه احتمال ناهماهنگی بین عضلات دترسور مثانه و اسفنکتر خارجی ادرار که منجر به عدم تخلیه ادرار در فشار مناسب می گردد، بیشتر می باشد و همچنین بالا بودن فشار داخل مثانه در حین تخلیه ادرار، احتمال ریفلاکس و اسیب به کلیه ها بیشتر بوده و نیاز به پیگیری دقیق تری وجود دارد.
پیگیری و کنترل
انجام IVP یا سونوگرافی سالانه از روش های استاندارد طلایی محسوب می شوند
همچنین ازمایش کشت و کامل ادرار و در مواردی تست های دقیق تر مثل یورودینامیک بسیار کمک کننده خواهد بود.

نارسایی مزمن کلیه

نارسایی مزمن کلیه

اصطلاح نارسایی مزمن کلیه بوجود نارسایی پیشرفته  و غیر قابل برگشت کلیه که معمولا پیشرونده است اطلاق میشود.

در این بیماری توانایی بدن برای حفظ تعادل اب و الکترولیت ها در وضعیت شیمیایی بدن مختل شده و در نهایت موجب جمع شدن مقدار زیادی اوره و سایر مواد نیتروژنی در خون می شود.

تمامی بیماران در این مرحله برای زنده ماندن نیاز به دیالیز و یا پیوند کلیه دارند.

علت نارسایی مزمن کلیه:

شایع ترین دلیل برای این بیماری، دیابت، فشار خون بالا و کلیه پلی کیستیک  می باشد. علل دیگری شامل سنگ مجاری ادراری و لوپوس و داروهایی که اثر سمی روی کلیه دارند را می توان اشاره کرد.

تشخیص نارسایی مزمن کلیه:

بر اساس تاریخچه ی بیماری معاینات فیزیکی و تغییرات ازمایشگاهی میباشد.

تظاهرات بالینی نارسایی مزمن کلیه:

سیستم عصبی: خواب الودگی، کرختی، گیجی، تشنج، کرامپ های ماهیچه ای.

سیستم گوارشی: بی اشتهایی، تهوع، استفراغ، اسهال و یبوست، اقساع شکم، خونریزی گوارشی و بوی بد دهان.

سیستم قلب و عروق: تارسایی احتقانی قلب، افزایش ضربان قلب، ورم بدن، وجود مایع دور قلب.

سیستم هماتولوژیک یا خونی: ککم خونی، کاهش پلاکت خون، افزایش گلبول های سفید خون، کم خونی باعث سرگیجه ، احساس سبکی در سر، تپش قلب، وزوز گوش، تنگی نفس وکاهش پلاکت سبب خونریزی می شود.

سیستم عصبی و اسکلتی: اختلالات این سیستم در اثر کاهش ویتامین D سبب کاهش جذب کلسیم از روده ها و کاهش دفع فسفر و تجمع ان در بدن  میشود.

درد مفصل و اختلال در رشد نیز در این بیماران دیده میشود و پوکی استخوان نیز ایجاد می شود.

سیستم ادراری: کاهش برونده ادرار، وجود پروتیین در ادرار

سیستم تنفسی: تنگی نفس و تنفس سطحی

سیستم تناسلی: عقیمی، کاهش میل جنسی در مردان، اختلال قاعدگی، تاخیر در رشد و عدم ایجاد بلوغ در اطفال

درمان و مراقبت نارسایی مزمن کلیه:

حمایتی

دیالیز

پیوند

در ابتدا عواملی که باعث ایجاد بیماری دخالت داشته باشد و برگشت پذیر هستند مانند سنگ های مجاری ادراری و فشار خون بالا تحت درمان قرار میگیرند.

درمان خارش: باید مصرف فسفر محدود شود. مصرف دارو هایی شامل کربنات کلسیم و رناژل با غذا طبق دستور پزشک، مصرف پروتیین محدود شود، کوتاه کردن ناخن ها و استفاده از لباس نرم حمام نیمه گرم قبل از خواب مفید است.

درمان علایم گوارشی: تجویز داروهای پنتوپرازول طبق نطر پزشک معالج برای کاهش تحریک داده می شود، دهانشویه و استفاده از مسواک نرم، عدم مصرف آسپرین در صورت وجود خون در مدفوع آنتی اسید حاوی منیزیم به بیمار داده نمی شود، چون باعث افزایش منیزیوم در خون می شود.

درمان کم خونی :

درمان اولیه، تزریق اریتروپویتین که هفته ای  سه بار بعد از دیالیز طبق نظر پزشک، مهمترین عارضه ان افزایش فشارخون است، در صورت افزایش فشار خون نباید تزریق شود با پزشک معالج در میان گذاشته شود و با توجه به میزان فرتین سرم ممکن است بیمار به داروهای اهن تزریقی مثل ونوفر نیاز داشته باشد. در صورت عدم افزایش فسفر خون در رژیم بیماران دیالیزی کم پروتیین نباشد.

درمان دردهای استخوانی:

غذاهای پروتیین دار باید محدود شود. داروهای مسکن ( بیماران مزمن کلیوی ممنوع و با نطر پزشک) برای کاهش درد استفاده میشود جهت رفع کرامپ و یا درد عضلانی از گرمای موضعی استفاده شود.

درمان علایم قلبی و عروقی:

محدودیت دریافت مایعات و نمک، داروهای کاهنده فشار خون در صورت افزایش فشار خون در صورتی که بیمار در بین 2 جلسه دیالیز وزن از یک تا دو کیلوگرم افزایش داشته باشند، محدودیت مایعات اعمال میشود.

رژیم غذایی:

دریافت پروتیین محدود می شود، در بین پروتیین های حیوانی بهترین پروتیین تخم مرغ، گوشت ، لبنیات می باشد که حاوی اسید امینه ضروری است. همچنین غذاهای کم پتاسیم باید به بیمار داده شود.

غذاهای آب پز دارای پتاسیم کم می باشد. برای مثال اگر سیب زمینی پخته شود و پوست ان کنده نشود و 30 دقیقه در اب قرار گیرد به مقدار زیادی پتاسیم خود را از دست می دهد ولی باز هم در رده پر پتاسیم قرار میگیرد و باید محدود شود.

عدم نزول بیضه در نوزاد

عدم نزول بیضه در نوزادان پسر

بیضه ها مهم ترین عضو تولیدمثل مردانه هستند و وظایف  مهم تولید اسپرم و هورمون تستوسترون را برعهده دارند. این اعضا باعث ایجاد خصوصیات جنسی مردانه در پسربچه ها می شوند. بیضه ها در دوران جنینی داخل شکم جنین تکامل می یابند و با افزایش سن، از مسیر مشخص پایین می آیند و داخل کیسه بیضه قرار می گیرند. مسیر نزول بیضه، کانال یا مجرای مغبنی است که در کشاله ران قرار دارد. اگر پایین آمدن بیضه در هر قسمت از مسیر طبیعی متوقف شود، به آن «عدم نزول بیضه» یا «بیضه نزول نکرده» می گویند، ولی اگر بیضه از مسیر طبیعی خود خارج و نزول آن متوقف شود، به آن «بیضه نابجا» گفته می شود.

«بیضه نزول نکرده»، یکی از شایع ترین اختلالات مادرزادی است که پسربچه ها را گرفتار می کند و از هنگام تولد نوزاد وجود دارد. 3% از نوزادان‌ پسر رسيده‌ و 30% از نوزادان‌ پسر نارس‌ دچار عدم‌ نزول‌ بيضه‌ هستند. اكثراً بدون‌ درمان‌ تا يك‌ سالگي‌ نزول‌ مي‌كنند. در 10% موارد مشکل دوطرفه است. عدم نزول بیضه (undescended testis)  در 80% موارد یک طرفه است. در اکثر موارد نزول در سنین 3 تا 6 ماهگی رخ داده و نزول پس از این زمان نادر است. در کل حدود 80% موارد خودبخود نزول میکنند.  بيضه نزول‌ نکرده میتواند قابل لمس یا غیر قابل لمس باشد.

علل عدم نزول بیضه

عدم نزول بیضه می‌تواند یک طرفه یا دو طرفه باشد و بیشتر در نوزادانی دیده می‌شود که به اختلال هورمونی مبتلا هستند. اختلالات فیزیکی هنگام تولد و ابتلا به برخی بیماری‌های ژنتیکی ممکن است با این مشكل همراه باشد، مثلا میزان شیوع عدم نزول بیضه در نوزادانی که هنگام تولد دارای «اسپینا بیفیدا» (یک نوع اختلال در ستون‌فقرات) یا سندرم داون (اختلال کروموزومی) هستند، زیاد است. در بیشتر موارد، علت مشخصی را نمی‌توان پیدا کرد.

عوامل تشدید کننده این بیماری

  •    نوزاد نارس
  •    وزن کم هنگام تولد
  •    تماس مادر با حشره کش
  •     دیابت و چاقی مادر
  •    مصرف سیگار در دوران بارداری
  •     مصرف مسکن های ضعیف نظیر استامینوفن و ایبوبروفن در دوران بارداری
  •    سابقه خانوادگی مثبت
  •    لقاح مصنوعی

تشخیص مشکل

تشخیص و درمان زود هنگام بیضه نزول نکرده به حفظ باروری و بهبود تشخیص زودهنگام بدخیمی بیضه کمک می کند. معاینه فیزیکی بیضه می تواند مشکل باشد، لذا در صورتی که نتوان بیضه را در کیسه بیضه لمس کرد حتما بایستی با ارولوژیست مشاوره شود. عدم اقدام درمانی فراتر از یک سال اول عمر توصیه نمی شود زیرا تاخیر در درمان، میزان موفقیت جراحی را کاهش می دهد و احتمالا باعث اختلال در روند تولید اسپرم (اسپرماتوژنز) می شود.

در شش ماهگی، بیماران مبتلا به بیضه  نزول نکرده باید توسط یک اورولوژیست برای تشخیص و درمان مورد بررسی قرار گیرد. ارجاع زود هنگام به ارولوژیست برای بیضه های غیر قابل لمس دو طرفه در نوزاد یا برای هر کودک با بیماری هیپوسپادیاس (پائین بودن سوراخ خروج ادرار از محل طبیعی خود) و عدم نزول بیضه ها به صورت همزمان ضروری می باشد.

کودک می باید از نظر محل، سایز، و سایر اختلالات همراه نظیر هیپوسپادیاس(hypospadiasis)   مورد ارزیابی قرار گیرد. برای معاینه بهتر است اتاق گرم باشد، حواس کودک پرت شود، و معاینه چند بار تکرار گردد. در این بیماران کیسه  بيضه خالی است و در موارد یکطرفه عدم تقارن در کیسه  بيضه ها دیده میشود. ممکن است بیضه درهر نقطه ای ازمسیر نزول لمس شود. در 80% موارد بیضه نزول نکرده قابل لمس است. اگر هر دو بیضه غیرقابل لمس باشند، به ویژه چنانچه اشکال در تکامل آلت نیز مشاهده گردد، توصیه به انجام تست ژنتیک و هورمونی از نظر اختلالات ابهام جنسی میشود. در این موارد میباید به مشکلات ” غده فوق کلیوی ” مشکوک شد. در صورت عدم لمس هر دو بیضه و طبیعی بودن غده فوق کلیوی؛ ارزبابی سطح خونی anti-mullerian hormone یا mullerian inhibiting substance ضروری است.

هیپوسپادیاس در 24-12% وموارد با عدم نزول بیضه همراهی دارد. در 40-15%موارد بیضه غیرقابل لمس، بیضه ازبین رفته است؛ که علت آن احتمالأ چرخش طناب بیضه(testicular torsion) در دوران جنینی است. چنانچه بیضه غیرقابل لمس بوده و بیضه مقابل بزرگتر از حد معمول باشد، احتمال<< بیضه ازبین رفته >> افزایش می یابد.در 50-25% موارد بیضه غیرقابل لمس، بیضه داخل شکم واقع شده است.روش های تشخیصی در موارد عدم نزول بیضه شامل سونوگرافی، “ام آر آی” و لاپاروسکوپی میباشد.

موردی که در تشخیص افتراقی با عدم نزول بیضه قرار میگیرد؛ بیضه جمع شونده(retractile testis)  است. در افراد طبیعی واکنش غیر ارادی عضله کرماستریک، موجب بالارفتن بیضه میشود. این رفلکس در شیرخواران واضح تر میباشد.معمولأ بیضه جمع شونده به صورت دوطرفه دیده میشود. اگر در این حالت در اکثر مواقع بیضه در داخل کیسه لمس میشود، توصیه به معاینات با فواصل 6 ماهه میگردد. خطر صعود بیضه در موارد بیضه های جمع شونده افزایش می یابد.

درمان

این مشكل را می‌توان به 2 روش جراحی و هورمون‌درمانی درمان كرد. بهترین نوع درمان، عمل جراحی است. در این روش محل بیضه داخل شکم یا کشاله ران مشخص و سعی می‌شود آن را در محل طبیعی خود قرار داد. پایین‌آوردن بیضه‌هایی که داخل شکم قرار دارند، تا انتهای کیسه بیضه به دلیل کوتاه‌بودن طناب بیضوی، امکان‌پذیر نیست ولی می‌توان بیضه را از داخل شکم بیرون آورد و مثلا در قسمت فوقانی کیسه بیضه ثابت کرد.

به این ترتیب بیضه هم از محیط گرم شکم خارج می‌شود و هم به آسانی برای معاینه‌های بعدی در دسترس قرار می‌گیرد. در روش هورمون‌درمانی نیز با تزریق یك آمپول، بیضه به طرف پایین حركت می‌كند. هورمون‌درمانی، زمانی اثر بهتری دارد که بیضه نزدیک به محل طبیعی خود قرار گیرد مثلا در قسمت فوقانی کیسه بیضه.

بزرگی پروستات

بزرگی پروستات

 پروستات عضوی است و به اندازه یک گردوی کوچک به وزن تقریبی 20 گرم که در ابتدا مجرا و زیر مثانه قرار گرفته است. وجود آن به لحاظ فعالیت های باروری اهمیت زیادی دارد.  پروستات بخشی از مایع منی را برای انزال تهیه می کند. پروستات مجرای ادرار (اورتر) (1) را دربر می گیرد . مجرای ادرار از مثانه آغاز و در مرد به انتهای آلت تناسلی ختم می شود که ادرار از آن راه خارج می گردد و منی نیز در اثر انقباض و فشار پروستات، به خارج جهش می کند.

با افزایش سن بزرگ شدن خوش خیم پروستات کاملا محتمل است به طوریکه ۳۰درصد  مردان بین ۴۰-۵۰ سال و ۵۰ درصد مردان بین ۵۰-۶۰ سال و ۷۰درصد مردان بین ۶۰-۷۰ سال مبتلا به بزرگی پروستات می شوند. این بیماری در سنین بالا رخ  می دهد و غیرقابل اجتناب است. علت بزرگی پروستات خوش‌خیم، تغییرات هورمونی است که در همه مردان در سنین بالای 40 سال به وجود می‌آید به جز مردانی که به دلایلی هورمون‌های جنسی خود را از دست داده‌اند. مردانی که در عمل جراحی بیضه‌های آنها برداشته شده باشد و یا از ابتدا بیضه فعال نداشته‌اند، از آن‌جا که هورمون جنسی ندارند در نتیجه دچار بزرگی خوش‌خیم پروستات نیز نمی‌شوند.

علائم بزرگی پروستات

نشانه های بزرگی پروستات بر اساس شدت آن به سه نوع خفیف، متوسط و شدید تقیسم می شوند.

نوع خفیف

  • سوزش مختصر ادراری
  • کاهش مختصر فشار و سرعت ادرار
  • عدم تخلیه کامل مثانه

نوع متوسط

  • دوشاخه شدن ادرار
  • قطع و وصل شدن ادرار
  • شب بیدار شدن های مکرر ادراری
  • زور زدن هنگام تخلیه ادرار
  • باقیمانده حجم زیادی از ادرار در مثانه

نوع شدید

  • ادرار بسیار باریک
  • تخلیه سخت و آزار دهنده
  • در مواردی احتباس ادراری

روش های تشخیص

  • معاینه از طریق مقعد با انگشت می تواند به جراح وزن تقریبی قوام و اندازه پروستات را نشان دهد.
  • سونوگرافی با وسیله مخصوص از طریق مقعد می تواند به اطلاعات به دست آمده از معاینه با انگشت با دقت بیشتری اضافه نماید.
  • اندازه گیری PSA خون که جهت تشخیص رشد بدخیم پروستات به پزشک کمک زیادی می نماید.

درمان

 مسدودکننده‌های آلفا

این داروها علایم مربوط به مشکل در ادرار کردن را  درمان می‌کنند و سبب ‌شوند تا فرد بیمار حین ادرار کردن با مشکلات کمتری مواجه شود. برخی از این نوع بلوکرها شامل موارد زیر می‌ باشند: ترازوسین، تامسولوسین، دوکسازوسین و آلفا زوسین.

 آنزیم‌های بازدارنده

این ترکیبات در واقع می‌توانند بزرگی پروستات را از طریق کوچک کردن آن درمان کنند، طوری که سایز پروستات را به شکل اولیه برمی‌ گردانند. این آنزیم‌ها شامل فیناستراید یا دوتاستراید می‌ باشند. این آنزیم‌ها در صورتی استفاده می‌شوند که سایز پروستات واقعا بزرگ باشد.

میکروویو درمانی

در این شیوه درمانی، آنتن مایکروویو از طریق مجرای خروج ادرار وارد بدن می‌شود تا انرژی حاصله از امواج مایکروویو، قسمت داخلی پروستات بزرگ شده را تخریب کند. این روش برای بزرگی متوسط پروستات به کار می‌ رود و اگر بزرگی پروستات از حدی بیشتر شود، این روش موثر نیست. مراجعه به پزشک متخصص ماهر برای این روش بسیار ضروری است، زیرا این روش تا حدی تهاجمی محسوب می‌شود.

Needle Ablation

این روش درمانی با استفاده از گرمایی است که از امواج رادیویی ایجاد می‌ شود. وسیله‌ای به نام سیتوسکوپ را مجرای مثانه می‌کنند تا بخشی از غده پروستات که بزرگ شده است را تخریب کند و مشکلاتی مانند مشکلات دفع ادرار در بیمار تا حدی هموار شود.

 عمل جراحی

درمان بزرگی پروستات توسط عمل جراحی جزو آخرین روش‌های درمانی محسوب می‌شود و در موارد بسیار شدید و حاد صورت می‌گیرد. این جراحی به چند بخش تقسیم می‌ شود و در آن قسمت داخلی پروستات حذف می‌شود (پروستاتکتومی).

  • 1-تراشیدن و برداشتن قسمتی از پروستات از راه پیشابراه (TURP). در این روش داخلی‌ترین قسمت پروستات (قسمت میانی) برداشته می‌شود.
  • برش دادن پروستات از راه پیشابراه. در این روش با ایجاد 1 یا 2 برش در غده پروستات، فشار داخلی پروستات کاهش می‌یابد و به اصطلاح این برش‌ها باعث می‌شوند که پروستات کمی بازتر و مجرا گشادتر شود.
  • جراحی باز ساده پروستات (پروستاتکتومی). از این روش در مواردی که پروستات خیلی بزرگ شده باشد استفاده می‌شود. در این روش بسته به تکنیک عملی، یک برش در قسمت پایین شکم و زیر مثانه داده می‌شود و پروستات که مثل یک گردوی بزرگ شده است، خارج می‌شود.
ریفلاکس ادراری

ریفلاکس ادراری

 برگشت ادرار از مثانه به طرف بالا و کليه ها يک بيماري نسبتا شايع است  ادرار پس از تولید شدن در کلیه توسط لوله هایی به نام حالب به مثانه منتقل ودر آنجا تا هنگام دفع ، ذخیره می شود. در حالت طبیعی دریچه یک طرفه ای در محل اتصال حالب به مثانه جلوی برگشت ادرار را می گیرد . اگر این دریچه به درستی عمل نکند ، ادرار به داخل کلیه ها وحالب پس می زند ومی تواند میکروبها را از مثانه به کلیه برده وسبب عفونت کلیه شود .

برگشت ادرار از مثانه به طرف بالا و دستگاه ادراري فوقاني را ريفلاکس ادراري مي گويند.  دستگاه ادراري شامل دو کليه، دو حالب، يک مثانه و يک مجراي ادراري مي باشد. هنگام عبور خون از کليه ها، سموم و آب زيادي بدن توسط کليه ها گرفته مي شود و ادرار را ایجاد شده در کليه ها از طريق دو لوله باريک بنام حالب پائين آمده و وارد مثانه مي شود. ادرار در مثانه جمع مي شود و هنگام خالي شدن مثانه، ادرار از طريق مجراي ادرار بيرون مي ريزد. در ريفلاکس، ادرار به طرف بالا به يک يا هر دو حالب برگشت پيدا کرده و گاها وارد يک يا هر دو کليه نيز مي شود. اگر ريفلاکس از یک حالب انجام شود ریفلاکس یک طرفه و اگر از هر دو حالب انجام شود ریفلاکس دو طرفه است مي گويند

این بیماری بسیار مهم است، زیرا ممکن است باعث تخریب و از کار افتادن کلیه‌ها شود.

شیوع این بیماری در کودکان مبتلا به عفونت ادراری تا 70 درصد است و اهمیت آن در این سنین بسیار زیاد می باشد، زیرا که می تواند باعث عفونت مثانه و عفونت کلیه ها شده و عفونت کلیه باعث تخریب قسمتی از بافت کلیه می گردد.

قبل از یک سالگی شیوع عفونت ادراری در پسرها بیشتر است و جالب است بدانید قبل از شش ماهگی شیوع عفونت ادراری در پسرهای ختنه نشده 100 برابر پسرهای ختنه شده است. بنابراین ختنه یکی از عواملی است که به جلوگیری از  عفونت ادراری کمک می‌کند.

در سنین بالاتر و به‌خصوص دوران مدرسه و در سنین بلوغ، عفونت ادراری در دخترها بیشتر است.

عفونت کلیه در کودکان اگر سریع درمان نشود می تواند آسیبهای جبران ناپذیری به کلیه زده وحتی سبب از کار افتادن کلیه ویا ایجاد فشار خون شود . هدف از درمان ریفلاکس نیز حفظ عملکردکلیه از طریق جلوگیری از عفونت ادراری است

علائم ریفلاکس ادراری

  • عفونت ادراری
  • تب
  • سوزش ادراری
  • درد پهلو

در نوزادان:

  • تب
  • زردی
  • اسهال
  • اتفراغ
  • ضعف و بی حالی
  • بی قراری
  • بوی بد ادرار
  • درد شکم
  • عدم افزایش وزن

تشخیص

تشخیص ریفلاکس با انجام عکس رنگی مثانه (VCUG) داده می شود .برای این کار یک سوند کوچک درمجرای ادراری قرار داد ومثانه با ماده حاجب پر می شود . هنگامی که کودک شروع به ادرار کردن کرد از وی عکس گرفته می شود تا برگشت ادراری در صورت وجود، مشاهده شود .

گاهی هنگامی که جنین در رحم مادر است ، سونوگرافی ورم کلیه ها را نشان میدهد . در این صورت نوزاد باید پس از تولد تحت بررسی قرار گیرد چراکه علت این ورم دربسیاری موارد ریفلاکس است واگر به موقع تشخیص داده نشود , میتواند سبب عفونت آسیب کلیه شود .

عوارض ریفلاکس ادراری:

اهمیت تشخیص ریفلاکس در سنین پایین خیلی زیاد است، زیرا می‌تواند باعث انتشار عفونت از مثانه به کلیه ها شده و عفونت کلیه در سنین پایین (زیر 10 سال) باعث تخریب قسمتی از بافت کلیه می گردد این موضوع میتواند عواقب بدی همچون فشار خون، عفونت ادراری مکرر و نارسایی کلیه و دیالیز را در سنین بالاتر به بار آورد. بنابراین والدین، عفونت ادراری در کودکان خود را نباید سهل و ساده تلقی کنند.

علل ابتلا به ریفلاکس ادراری

کلا دو نوع ريفلاکس ادراري وجود دارد: اوليه و ثانويه. بسياري از موارد ريفلاکس ادراري اوليه بوده و در ضمن يک طرفه است. در ريفلاکس ادراري اوليه نوزاد با حالبي متولد مي شود که در داخل رحم به اندازه کافي رشد نکرده است. در حالت طبيعي حالب قبل از باز شدن در مثانه يک مسير دو تا سه سانتي متري در جدار مثانه را طي مي کند که اين قسمت از حالب را حالب داخل جداري مي گويند و مثل يک دريچه عمل کرده و از برگشت ادرار بطرف بالا جلوگيري مي کند.

در نوزاداني که داراي ريفلاکس ادراري هستند اين قسمت از حالب خوب تکامل نمي يابد و ادرار بطرف بالا برگشت پيدا مي کند. بسياري از موارد ريفلاکس ادراري اگر خفيف باشند با بزرگ شدن نوزاد به علت تکامل يافتن حالب، ريفلاکس ادراري نيز رو به کاهش نهاده و برطرف مي شود.

ريفلاکس ادراري ثانويه در مواردي اتفاق مي افتد که يک انسدادي در مسير خروجي ادرار پيش بيايد و يا اينکه فشار در داخل مثانه بنا به عللي افزايش پيدا کرده و ادرار را به طرف عقب به حالبها و کليه براند. يک بيماري خطرناکي بنام وجود دريچه در مجراي خلفي در کودکان وجود دارد که به طور مادزادي يک دريچه در مجراي ادرار کودک وجود دارد که مانع خروج ادرار مي شود.

در اين نوزادان ريفلاکس ادراري دو طرفه بوده و حتي در موقعي که جنين در داخل رحم مادر است مي توان با سونوگرافي اين بيماري را تشخيص داد. چون اين نوزادان برگشت شديد ادرار دارند که سبب اتساع و باد کردن حالبها و کليه ها شده و در سونوگرافي ديده مي شود. گاها در اين موارد صبر نمي کنند تا در پايان 9 ماهگي زايمان انجام شود، چون برگشت ادرار کليه ها را بشدت صدمه مي زند.

در چنین مواردي وقتي جنين بتواند در خارج از رحم زنده بماند، مثلا 7 ماهگي، زايمان انجام مي شود تا کليه هاي نوزاد آسيب نبيند. بعد از تواد بلافاصله اين نوزادان تحت درمان قرار مي گيرند. علل بسيار ديگري هستند که مي توانند سبب ريفلاکس ادراري ثانويه شوند. از علل مهمي که سبب افزايش فشار داخل مثانه مي شود، آسيب به نخاع است. در افرادي که بعلت ضربه يا تصادف دچار آسيب به نخاع مي شوند، فشار داخل مثانه بشدت افزايش يافته و سبب عفونتهاي ادراري مکرر و از بين رفتن کليه ها مي شود.

بيشتر افرادي که پس از آسيب به نخاع فوت مي کنند، بعلت عوارض کليوي آن، فوت مي کنند. بر حسب شدت برگشت ادرار، ريفلاکس ادراري را به 5 درجه از 1 تا 5 تقسيم مي کنند. نوع درجه يک ريفلاکس ادراري خفيف و نوع درجه 5 ريفلاکس ادراري بسيار شديد است.

درمان:

ریفلاکس در بسیاری موارد به مرور زمان و بدون نیاز به درمان بهبود می یابد در موارد این چنینی پزشک با تجویز آنتی بیوتیک از بروز عفونت پیشگیری می نماید. برای اجتناب از عمل غیر ضروری، جراح باید تجربه کافی داشته باشد تا بتواند بیمارانی را که در خطر عود عفونت هستند از آنهایی که احتمالا نیاز به عمل نخواهند داشت تشخیص دهد. اگر علیرغم تجویز آنتی بیوتیک باز هم کودک دچار عفونت شود ، نیاز به عمل جراحی خواهد بود. با کنترل و درمان طبی مناسب، 80 درصد موارد ریفلاکس ادراری، بدون عمل جراحی بهبود می یاب.

در موارد زیر لازم است که برای درمان این بیماری، حتما عمل جراحی انجام شود:

  • علی رغم مصرف آنتی بیوتیک، کودک به طور مکرر مبتلا به عفونت ادراری شود.
  • – کلیه ها شروع به آسیب دیدن کنند.
  • – کودک به اندازه ای بزرگ شده باشد که دیگر شانس بهبودی وجود نداشته باشد.
  • – شدت ریفلاکس ادراری زیاد باشد.
  • – خانم مبتلا به ریفلاکس ادراری که حامله شود. چون ریفلاکس ادراری فرد را مستعد عفونت ادراری می کند و عفونت ادراری در خانم های حامله پرخطر است.

درمان جراحی:

سابقا جراحی فقط به صورت باز میسر بود پ، اما در سالهای اخیر عمل جراحی بسته (آندوسکوپیک ) نیز معرفی شده است. عمل آندوسکوپیک یا بسته با تزریق ژل های خاصی در زیر محل ورود حالب به مثانه انجام می گیرد. برای این منظور ابتدا دستگاهی موسوم به سیستوسکوپ از طریق مجرای ادرار وارد مثانه شده واز طریق آن محل مناسب برای تزریق انتخاب می شود سپس سوزن خاصی از طریق دستگاه فوق وارد مثانه شده و تزریق بوسیله آن انجام می شود. موفقیت این روش حدود ۹٥% است ولی کودک به مدت یک هفته پس از عمل باید سوند داشته باشد. از عوارض آن درد و سوزش و انقباضات خودبخودی مثانه است که معمولا پس از خارج کردن سوند بهبود می یابد .

عفونت ادراری اورولوژی

عفونت ادراری

به نوعی از عفونت باکتریایی که بر قسمتی از دستگاه ادراری تاثیر می‌گذارد عفونت ادراری (UIT)گفته می‌شود.

زمانی که این عفونت باکتریایی، دستگاه ادراری تحتانی را درگیر می‌کند به آن عفونت مثانه (سیستیت ساده) و هنگامی کهبر دستگاه ادراری فوقانی تأثیر می‌گذارد به آن عفونت کلیه (پیلونفریت) گفته می‌شود.

دستگاه ادراری شامل کلیه ها، حالب ها، مثانه و مجرای خروجی مثانه می شود. عفونت در هر قسمت از دستگاه  ادراری میتواند وجود داشته باشد. عفونت ادراری بر اثر ورود باکتری اشرشیا کولی به محیط مثانه رخ می‌دهد. این باکتری‌ها با ورود به مجرای ادراری و مثانه، به جداره آن حمله می‌کنند و باعث قرمزی، التهاب و واکنش در دستگاه ادراری تحتانی می‌شوند.

زمانی که این عفونت باکتریایی، دستگاه ادراری تحتانی را درگیر می‌کند به آن عفونت مثانه (سیستیت ساده) و هنگامی کهبر دستگاه ادراری فوقانی تأثیر می‌گذارد به آن عفونت کلیه (پیلونفریت) گفته می‌شود. اکثر انواع عفونت ادراری شامل قسمت پایینی دستگاه ادراری ( مثانه و مجرای خروجی آن ) می شوند. زنان بیشتر در معرض خطر ابتلا به عفونت دستگاه ادراری  نسبت به مردان هستند.

علائم عفونت ادراری

علائم مربوط به دستگاه ادراری تحتانی (عفونت مثانه)

  • درد در بالای استخوان شرمگاهی یا پایین کمر،
  • درد ناحیه لگن برای خانم ها
  • درد مقعد در آقایان
  • دفع ادرار همراه با درد
  • تکرر ادرار یا اضطرار برای ادرار (یا هر دو)

عفونت مجرای خروجی مثانه

  • احساس سوزش هنگام ادرار

علائم مربوط به دستگاه ادراری فوقانی (عفونت کلیه)

  •  تب
  • حالت تهوع و استفراغ
  • درد پهلو
  • ادرار خونی (به ندرت) به همراه علائم مربوط به عفونت دستگاه ادراری تحتانی.

این علائم در افراد مسن و یا بسیار کم سن و سال ممکن است مبهم و یا نامشخص باشند.

علائم عفونت ادراری در کودکان

  • تب
  • خوب غذا نخوردن
  • استفراغ
  • افزایش زمان خواب
  • بی اختیاری دفع ادرار (در نونهالان)

در کودکان، عفونت‌های دستگاه ادراری با ریفلاکس مثانه به حالب (حرکت‌های غیرطبیعی ادرار از مثانه به حالب‌ها یا کلیه‌ها) و یبوست ارتباط دارد و هنگامی که عفونت دستگاه ادراری با تب همراه باشد، عفونت دستگاه ادراری فوقانی تلقی می‌گردد.

علت بروز عفونت ادراری چیست؟

عامل اصلی هر دو نوع عفونت مذکور اشرشیا کولی (اشرشیا کولی، نوعی باکتری گرم منفی از خانواده انتروباکتریاسه ‌است که بطور شایع در روده جانوران خونگرم وجود دارد) است  که به‌طور معمول از طریق مجرای خروجی مثانه وارد آن می‌شود. (اعتقاد بر این است که این باکتری معمولاً از روده به مجرای خروجی مثانه منتقل می‌شود، و خطر این مسئله در زنان به علت آناتومی آن‌ها بیشتر است.) با این حال ندرتاً باکتری‌های دیگر، ویروس‌ها یا قارچ نیز ممکن است موجب آن شوند.

  • عفونت مثانه (التهاب مثانه) این نوع از عفونت های ادراری بدلیل ورود نوعی باکتری به نام اشریشیا کولی (نوعی باکتری که عموما در دستگاه گوارش وجود دارد) به بدن رخ می دهد. هرچند رابطه جنسی می تواند باعث ابتلا به این بیماری شود، اما همیشه علت این بیماری نیست. همه زنان بدلیل آناتومی خاص بدنی خود در خطر ابتلا به این بیماری می باشند.
  • عفونت پیشآبراه (اورتریت) این نوع از عفونت ادراری زمانی رخ می دهد که باکتری های دستگاه گوارش از طریق مقعد وارد پیشآبراه می شوند. همچنین در زنان ممکن است بیماری های مقاربتی همچون تبخال تناسلی، سوزاک و کلامیدیا می توانند باعث اورتریت شوند.

عفونت‌های دستگاه ادراری معمولاً در زنان نسبت به مردان بیشتر رخ می‌دهد، به طوری که نیمی از زنان در طول زندگی خود حداقل به یک عفونت مبتلا می‌شوند. زیرا در زنان مجرای خروجی مثانه بسیار کوتاه‌تر بوده و به مقعد نزدیک‌تر است. عوامل دیگری که باعث عفونت ادراری می‌گردند شامل موارد زیر است:

  • رابطه جنسی: در زنان جوان فعال از نظر جنسی، فعالیت جنسی علت ۷۵-۹۰٪ عفونت‌های مثانه است و خطر عفونت  با تعداد دفعات آمیزش جنسی رابطه دارد.
  • مصرف انواع خاص وسایل پیشگیری از بارداری: استفاده از اسپرم‌کش و دیافراگم برای پیشگیری از بارداری، جدای از تعداد دفعات آمیزش جنسی خطر ابتلا به UTI را افزایش می‌دهد.
  • بعد از دوران یائسگی: بعد از دوران یائسگی، عفونت ادراری بدلیل کمبود استروژن ممکن است شدیدتر شود.
  • سوند ادراری: سوند ادراری خطر ابتلا به عفونت‌های دستگاه ادراری را افزایش می‌دهد.
  • سابقه خانوادگی
  • دیابت: دیابت و سایر بیماری‌ها می‌توانند باعث اختلال در سیستم ایمنی بدن شده و در نتیجه باعث خطر عفونت‌های ادراری می‌شود.
  • ختنه نشده بودن: در میان کودکان، شیوع عفونت‌های دستگاه ادراری در پسران ختنه نشده با سن کمتر از سه ماه بیشترین میزان بوده و سپس دختران کمتر از یک سال در رده دوم قرار دارند.
  • داشتن پروستات بزرگ و سنگ کلیه: سنگ کلیه و یا پروستات بزرگ شده باعث حبس ادرار در مثانه و در نتیجه ابتلا به عفونت ادراری می‌شود.

راه‌های پیشگیری از عفونت ادرای

تعدادی از اقداماتی که تأثیر آن‌ها بر دفعات بروز عفونت دستگاه ادراری به اثبات نرسیده عبارتند از:

  • استفاده از قرص‌های ضدبارداری یا کاندوم
  • ادرار کردن بلافاصله پس از مقاربت، پس از رابطه زناشویی یک لیوان پر آب بنوشید و بلافاصله ادرار کنید تا باکتری ها خارج شوند.
  • مصرف زیاد مایعات به خصوص آب برای رقیق کردن ادرار و افزایش حجم ادرار
  • ورزش روزانه  ( حداقل سی دقیقه در روز )
  • مصرف مرکبات و غذاهای حاوی ویتامین ث
  • کاهش مصرف نوشیدنی‌های کافئین‌دار و گازدار و غذاهای تند و پرادویه
  • از مصرف الکل و سیگار جدا خودداری کنید.
  • از جلو به پشت بشویید – بعد از ادرار کردن و مدفوع کردن و موقع شستن خود از جلو شروع کرده و رو به پشت حرکت نمایید تا باکتری های مقعد وارد دستگاه ادراری نمی شود.
  • اجتناب از مصرف ملتهب کننده های زنانه – دئودورانت ها، اسپری ها و سایر محصولات زنانه که در ناحیه آلت جنسی استفاده می شوند، قادر به التهاب پیشآبراه می شوند.

درمان

در افراد مبتلا به عفونت‌های مکرر، می‌توان از دوز پایین آنتی بیوتیک‌ها به‌عنوان اقدام پیشگیرانه استفاده کرد. در موارد غیرپیچیده، عفونت‌های دستگاه ادراری را می‌توان به‌راحتی با مصرف آنتی بیوتیک در یک دوره کوتاه درمان کرد، اگرچه مقاومت در برابر بسیاری از آنتی بیوتیک‌های مورد استفاده برای درمان این بیماری در حال افزایش است.

در موارد پیچیده، ممکن است لازم باشد دوره‌های درمان طولانی‌تر شوند و یا نیاز به تزریق آنتی بیوتیک وریدی باشد. در صورتی که علائم در طی دو یا سه روز بهبود پیدا نکرد، لازم است آزمایش‌های تشخیصی بیشتری انجام گردد. در زنان، عفونت‌های دستگاه ادراری شایع‌ترین شکل عفونت‌های باکتریایی است و هر سال ۱۰٪ به میزان عفونت‌های دستگاه ادراری افزوده می‌شود.

عفونت‌های غیرپیچیده را می‌توان تنها بر اساس علائم تشخیص داد و درمان کرد. آنتی بیوتیک‌های خوراکی نظیر تری‌متوپریم/سولفامتوکسازول (TMP / SMX)، سفالوسپورین‌ها، نیتروفورانتوئین و یا فلوروکینولون زمان بهبود را به‌طور قابل ملاحظه‌ای کوتاه می‌کنند و به همان اندازه مؤثر هستند. معمولاً یک دوره درمان سه روزه با تری‌متوپریم، TMP/SMX یا یک فلوروکینولون کفایت می‌کند، حال آن که درمان با نیتروفورانتوئین به ۵ – ۷ روز زمان نیاز دارد. با شروع درمان، علائم باید در عرض ۳۶ ساعت بهبود پیدا کند.

در حدود ۵۰٪ از افراد بدون درمان طی چند روز یا چند هفته بهبود می‌یابند. انجمن بیماری‌های  عفونی آمریکا استفاده از فلوروکینولون به‌عنوان نخستین درمان را به دلیل نگرانی از ایجاد مقاومت در برابر این دسته از داروها توصیه نمی‌کند. با وجود هشدار مذکور، در اثر استفاده وسیع از تمام این داروها، مقاومت‌هایی در برابر آن‌ها به‌وجود آمده است. در برخی از کشورها تری متوپریم به تنهایی معادل TMP/SMX محسوب می‌شود. در عفونت‌های ساده دستگاه ادراری در کودکان، آن‌ها اغلب به یک دوره سه روزه آنتی بیوتیک پاسخ می‌دهند.

زگیل تناسلی

زگیل تناسلی چیست؟

زگیل های تناسلی یکی از شایع‌ترین انواع عفونت‌های مقاربتی می‌باشند که هم مردان و هم زنان را تحت تاثیر قرار می دهد زگیل های تناسلی زائده های گوشتی کوچکی هستند که ممکن است در هر قسمتی از ناحیه تناسلی ظاهر شوند عامل اين بيماري ويروس پاپيلوماي انسـاني(Human Papillomm Virus) است زگیل تناسلی بیماری بسیار مسری است که در صورت ابتلا درمان و ریشه کنی آن بسیار مشکل و گاهی غیر ممکن است.

زگيل هاي تناسلي از شايعترين عفونتهاي آميزشي به شمار ميروند تخمين زده مي شود که ۶۶۰ ميليون نفر در جهان مبتلا به شايع ترين عفونت ويروسي مجاري تناسلي يعني عفونت هاي HPV تناسلي هستند، حداقل 50 درصد افرادی که زندگی جنسی فعالی دارند، به بیماری زگیل تناسلی مبتلا می‌شوند. زگیل تناسلی، ناحیه تناسلی را تحت تاثیر قرارداده و باعث ایجاد زگیل هایی رنگ گوشت و یا شبیه گل کلم در ناحیه تناسلی و مقعد می‌شوند. دربیشتر موارد این زگیل‌ها آنقدر کوچک بوده که دیده نمی‌شوند. این ویروس انواع بسیار زیادی دارد که نوع 6 و 11 آن در ایجاد زگیل تناسلی و انواع 16 و 18 با سرطان دهانه رحم و واژن و مقعد مرتبط هستند.

علائم بیماری چیست؟
زگیلهای تناسلی به صورت بر جستگی های کوچک تا متوسط گوشتی به رنگ پوست یا کمی کم رنگ و یا پر رنگ تر روی سطح ناحیه تناسلی دیده می شود. گاهی ممکن است به هم پیوند بخورند و ضایعات بزرگ گل کلمی تشکیل دهند.در زنان، زگیل های تناسلی می توانند روی فرج، دیواره واژن، بین واژن و مقعد و روی دهانه رحم رشد کنند. در مردان، زگیل های تناسلی روی آلت تناسلی، بیضه ها و مقعد رشد می کنند. همچنین در صورت داشتن رابطه زناشویی از راه دهان، می توانند در قسمت دهان و گلو نیز دیده شوند. ممکن است زگیل های تناسلی  آنقدر کوچک و مسطح باشد که نتوان با چشم غیر مسلح دید. با این حال، زگیل تناسلی ممکن است به خوشه های بزرگ چند برابر شود.

عوارض زگیل تناسلی

1- سرطان: ویروس HPV تناسلی می تواند باعث سرطان گردن رحم،  سرطان فرج، سرطان سوراخ مقعد و  سرطان آلت تناسلی در مردان می شود. البته این ویروس همیشه باعث سرطان نمی شود، اما زنان باید آزمایش پاپ اسمیر را برای تشخیص این عفونت ویروسی به طور مرتب انجام دهند.

2- مشکلات بارداری: زگیل تناسلی در زنان باعث بروز یک سری مشکلات در طی بارداری می شود. زگیل های دیواره واژن، توانایی باز شدن واژن را در طی زایمان طبیعی کاهش می دهند.

3- انتقال به نوزاد حین زایمان: به ندرت، نوزاد متولد شده از یک مادر مبتلا به زگیل تناسلی، دچار زگیل در ناحیه گلو می شود. چنین نوزادی ممکن است برای پیشگیری از انسداد راه تنفسی در گلو (خفگی)، نیاز به عمل جراحی داشته باشد.

4- مشکل در دفع ادرار: این زگیل ها می توانند به قدری بزرگ شوند که ادرار کردن را دچار مشکل کنند.

پیشگیری از زگیل تناسلی

این بیماری یکی از مسری ترین بیماری های مقاربتی است که فقط با یک بار تماس جنسی احتمال انتقال 60 درصد می باشد. برای پیشگیری از این بیماری موارد ذیل پیشنهاد می شود.

1- استفاده از کاندوم: با استفاده از کاندوم در هر زمانی فرد بیمار در رابطه جنسی می تواند به طور قابل توجهی خطر ابتلا به زگیل تناسلی را کاهش دهد

2- پرهیز از روابط جنسی خارج از چارچوب خانواده.

3- واکسیناسیون : واکسن Gardasil فرد را در برابر گونه های ویروس پاپیلومای انسانی که باعث زگیل تناسلی و سرطان گردن رحم می شود ،محافظت می کند.

حتی تحقیقات نشان داده است که واکسیناسیون در افراد زیر ۲۱ سال و ۲۱ تا ۳۰ سال می تواند خطر ابتلا به زگیل تناسلی را تا ۵۰ درصد کاهش دهد.

درمان زگیل تناسلی

برای درمان بیماری زگیل تناسلی روش های ذیل توصیه می شود.

1- دارو: کرم ها پماد ها توسط پزشک متخصص تجویز می شود این کرم ها مستقیما روی پوست مالیده می شوند.

تزریق یک واکسن به نام گارداسیل (Gardasil) از ابتلا به انواع HPV که باعث زگیل تناسلی می شوند، جلوگیری می کند

2- عمل جراحی: عمل جراحی برای برداشتن زگیل های زیر انجام می شود:

– زگیل های بزرگ

– زگیل هایی که با دارو برطرف نشده اند

– اگر باردار هستید و نوزاد هنگام زایمان طبیعی با این زگیل ها تماس پیدا می کند

انواع جراحی برای این کار عبارتند از:

۱- انجماد با نیتروژن مایع (سرما درمانی): در این روش، آثار و بافت اطراف زگیل انجماد می گردد.

۲- الکتروکوتر: در این روش از جریان الکتریکی برای سوزاندن زگیل استفاده می شود.

۳- برداشت بصورت جراحی: در این روش، پزشک با استفاده از ابزار های ویژه ای بعد از بی حسی موضعی شروع به برداشتن زگیل می کند.

۴- لیزر درمانی: در این روش، با استفاده از پرتو شدید نور، درمان زگیل صورت می گیرد، از جمله عوارض جانبی می تواند زخم و درد باشد.

 

varicosele

واریکوسل، شایع ترین بیماری مردانه

واريكوسل شايع‌ترين بيماري مردان است. این بیماری به دنبال گشاد شدن سياهرگ‌هاي بيضه رخ مي‌دهد و در واقع نوعي تمايل سرشتي براي شل بودن جداره سياهرگ‌ها در سراسر بدن است. در واقع بیماری واریکوسل گونه ای از واریس می باشد. واریس ساده یعنی گشاد شدن سیاهرگ ها و خراب شدن دریچه های آنها؛ این مسأله باعث عدم توانایی سیاهرگ ها در انتقال مطلوب خون به سمت  قلب می شود؛ خون جمع شده در سیاهرگ ها، به تدریج باعث گشاد شدن این رگ ها شده واریس و علامت های آن مثل درد و … به وجود می آورد. بنابراین هر جا که سیاهرگی وجود داشته باشد؛ احتمال بروز واریس هم وجود دارد.

نكته مهم‌تر آن‌كه اين بيماري به‌رغم آن‌كه گفته مي‌شود شايع‌ترين عامل ناباروري مردان است لزوما منجر به ناباروري نمي‌شود. سن شروع آن هم معمولا در زمان بلوغ يا بلافاصله پس از بلوغ است، ولي در سن كمتر يا سن بالا نيز ممكن است ايجاد شود.

علائم بيماری واريکوسل

واريكوسل، اغلب علامت ونشانه ای ندارد. به ندرت درد ايجاد مي‌كند در طول زمان ممكن است واريكوسل بزرگ‌تر و چشمگيرتر شود. با اين حال از آنجا كه واريكوسل معمولا علامتي ندارد،‌ اغلب هنگام ارزيابي ناباروري يا معاينه توسط خود فرد يا پزشك متخصص كشف مي‌شود. بهترين توصيه در چنين شرايطي اين است آقاياني كه در بيضه هايشان احساس درد، تورم يا تغييرفرم مي‌كنند بايد حتما به يك اورولوژيست مراجعه كنند، چرا كه برخي از اين عارضه‌ها ممكن است به درمان فوري نياز داشته باشد. با این حال ممکن است بیمار با علائم ذیل به متخصص مراجعه کند.

  • به وجود آمدن ورم و برآمدگی درون کیسه بیضه
  • بزرگ شدن رگ ها و پیچ خوردگی آنها در کیسه بیضه
  • درد در ناحیه بیضه که با افزایش فعالیت بدنی در طول روز افزایش پیدا می کند و با دراز کشیدن به پشت تسکین می یابد.
  • عدم تقارن بیضه ها

درجه بندی واریکوسل

گرید ۱: وریدها هنگام زور زدن قابل لمس می‌باشند.

گرید ۲: وریدها در حالت ایستاده قابل لمس می‌باشند.

گرید ۳: وریدها در حالت ایستاده قابل مشاهده‌اند.

واریکوسل ساب کلینیکال: که با معاینه قابل لمس نیستند ولی با سونوگرافی تشخیص داده می‌شود.

عوارض

واريکوسل میتواند موجب عوارض ذیل شود:

تحليل رفتن بيضه:  بيضه از لوله‌هاي سازنده اسپرم تشکيل شده است. هنگامي که اين لوله‌ها در اثر  عاملي مانند واريکوسل آسيب مي‌بينند، ممکن است بيضه‌ها نرم شوند و تحليل روند.‌ اما اختلال در کارکرد دريچه‌هاي وريدها باعث تجمع خون در بيضه‌ها مي‌شود و افزايش فشار وريدها و قرارگيري در معرض سموم درون خون ممکن است باعث آسيب شود.

ناباروري :  هنوز کاملا مشخص نیست که واريکوسل چگونه باعث ناباروري مي‌شود. برخي کارشناسان معتقدند که وريدهاي بيضه، خون  را در شريان بيضه سرد مي‌کنند، و به اين ترتيب به حفظ درجه حرارت مناسب براي توليد مناسب اسپرم کمک مي‌کنند. واريکوسل با مسدود کردن جريان عادي خون، ممکن است باعث شود درجه جرارت بيضه‌ها بيش از حد بالا رود، و به اين ترتيب بر توليد اسپرم و حرکت آن اثر بگذارد.

درمان

واریکوسل بیماری خوش خیمی است و درمان آن ممکن است ضروري نباشد. اما در صورتی که موجب ناباروری شود  و يا باعث درد يا تحليل‌رفتگي بيضه‌ها شده باشد، ممکن است لازم شود بیماری درمان شود ، با هدف بستن وريدهاي آسيب‌ديده و هدايت جريان خون به وريدهاي طبيعي انجام مي‌گيرد.

ترميم واريکوسل ممکن است با جراحي باز، يا جراحي از طريق لاپاراسکوپي، و يا بستن وريد با بالون يا فنر از راه پوست (آمبوليزاسيون از راه پوست) انجام گيرد.

روشهای جراحی:

روش اینگوینال میکروسکوپیک در این روش با برش کوچک پایین شکم نزدیک خارج ریشه آلت و بالای بیضه و با کمک میکروسکوپ انجام می‌شود. مزیت این روش حفظ شریان (سرخرگ) و عروق لنفاوی و عصب می‌باشد و میزان عود نیز کمتر است.

روش جراحی اینگوینال که تقریبا مانند روش اول است اما بدون میکروسکوپ انجام می‌شود و بنابراین عوارض آن بیشتر است.

روش جراحی رتروپریتوان که با برشی بالاتر از روش قبلی انجام می‌شود.

روش جراحی با لاپاروسکوپ که با ایجاد حدود سه سوراخ در شکم و فرستادن گاز به داخل شکم برای ایجاد فضای کافی برای کار انجام می‌شود. اما در این روش احتمال اسیب عروق بزرگ یا روده‌ها یا مثانه و… هر چند ناشایع وجود دارد.

روش جراحی با لاپاروسکوپ که با ایجاد حدود سه سوراخ در شکم و فرستادن گاز به داخل شکم برای ایجاد فضای کافی برای کار انجام می‌شود. اما در این روش احتمال اسیب عروق بزرگ یا روده‌ها یا مثانه و… هر چند ناشایع وجود دارد.

روش آمبولیزاسیون از راه پوست که از راه وریدهای کنار ران به صورت موضعی لخته خون خود بیمار یا کویل یا مواد سنتتیک و مصنوعی دیگر به داخل وریدها فرستاده می‌شوند. این روش نیاز به متخصص رادیولوژی ماهر در این زمینه و تجهیزات پیشرفته دارد.

 

 

اورولوژی

اورولوژی چیست؟

ارولوژی (UROLOGY) کلمه ای یونانی است که از دو واژه “oûron“ به معنی ادرار و  “logia” به معنیمطالعه بوجود آمده است. اورولوژی علمی است که از بیماری و اختلالات و درمان سیستم ادراری در مردان و زنان و نیز اختلالات و ناتوانی جنسی و ناباروری در مردان بحث می کند.

 

چه بیماری هایی مربوط به ارولوژی می شود؟

تمام بیماریهایی که مربوط به یکی از این اندامها باشند در حیطه کار ارولوژی ومربوط به ارولوژیست می شود:

غدد فوق کلیه (آدرنال): یک جفت و به اندازه گردو بالای کلیه ها قرار دارند. در کنترل فشار خون و سیستم ایمنی بدن تاثیر قابل توجهی دارند.

 کلیه ها: یک جفت هستند  و  زیر دنده های تحتانی در پشت بدن وداخل محفظه عضلانی -اسکلتی محافظت می شود قرار دارند. وظیفه کلیه  پالایش و تصفیه مواد زاید از بدن بر عهده است .

 حالب: حالب ها یک جفت اندام لوله ای شکل هستند و طولی در حدود ۳۰ سانتی متر دارند .حالب در فاصله بین کلیه و مثانه قرار دارد و ادرار تولید شده از کلیه ها را به داخل مثانه هدایت می کند .

  • مثانه: مثانه در زیر شکم و داخل حفره لگن قرار می گیرد .مثانه وظیفه نگهداری وتخلیه ادرار را بر عهده دارد.
  • مجرای ادراری: ادرار ذخیره شده در کلیهرا طبق فرمان صادره از طرف مغز به بیرون هدایت می کند .طول مجرای ادراری در  خانمها ۴ سانتی متر ودر آقایان ۱۲۲ سانتی متر می باشد.
  • بیضه: بیضه ها داخل کیسه بیضه  ( اسکروتوم ) قرار دارد. وظیفه تولید هورمونهای جنسی و تولید اسپرم جهت باروری بر عهده بیضه ها می باشد.
  • اپیدیدیم: اپیدیدیملوله های بسیار ظریف و چسبیده به بیضه ها می باشند .اپیدیدیم وظیفه بلوغ و تکامل اسپرم های تولید شده توسط بیضه را دارد و نقش مهمی در باروری ایفا میکند .
  • طناب بیضه: طناب بیضه (اسپرماتیک کورد ) در هر طرف بیضه ها را به شکم متصل نگه می دارند. داخل طناب بیضه ( اسپرماتیک کورد ) ، واز دفران ( مجرای منی بر ) و شریان و ورید های بیضه قرار دارند .
  • واز دفران (مجرای منی بر)

واز دفران (مجرای منی بر)  اسپرم های تولید شده توسط بیضه را به سمت مجرای ادراری هدایت می کنند .

  • کیسه منی: کیسه منی ( سمینال وزیکال ) وظیفه نگهداری اسپرم ها را در بدن دارد وچسبیده به پروستات می باشد .کیسه منی (سمینال وزیکال ) در بارداری وظیفه مهمی دارند .
  • کیسه بیضه: کیسه بیضه( اسکروتوم ) وظیفه محافظت وتنظیم دمای بیضه ها را بر عهده دارد .
  • پروستات: غده پروستات به اندازه فندق و چسبیده به پایین مثانه است. در تولید هورمونهای جنسی ،پروستات نقش دارد  .
  • آلت تناسلی (پنیس)

 

علائم بیماری های اورولوژیك:
وجود خون در ادرار، سوزش ادرار، تكرر ادرار، كاهش جریان ادرار، بی اختیاری ادراری، درد كلیوی، دردهای مثانه، درد آلت در مردان، قطع جریان ادرار، كاهش حجم ادرار، تورم بیضه، احساس توده در بالای بیضه، كجی آلت، وجود خون در منی، ناتوانی جنسی، كاهش میل جنسی، انزال زودرس، شب ادراری اطفال، عدم لمس بیضه ها در محل طبیعی، پائین تر بودن سوراخ خروج ادرار.

images

در زمان حاضر 15 درصد سنگ های کلیه به شیوه جراحی باز نیاز دارند

برای درمان سنگ کلیه در افراد راه‌های متعددی وجود دارد که با توجه به نوع سنگ و علائم تشخیصی درمان ها انجام می‌گیرد.
سنگ کلیه در فرد می‌تواند بدون هیچ علایم مشخصی بروز کند،  سنگ‌های کلیه در افراد علایمی ندارد و با یک درد بسیار شدید خود را نشان می‌دهد.
تغییر رنگ ادرار، درد خفیف تا مزمن در پهلو و درد ناگهانی و شدید به همراه استفراغ از علایم تشخیص سنگ کلیه در افراد است.
همچنین باتاکید بر اینکه چاقی و نوع رژیم‌های ‌غذایی از عوامل موثر سنگ سازی کلیه در افراد محسوب میشود،مصرف نوشابه‌های گازدار، رژیم‌های پرنمک از عوامل ایجاد سنگ کلیه در افراد است.
در فصول گرم سال به دلیل تعریق بیش از حد فرد دچار کم آبی شده و احتمال سنگ سازی در فرد افزایش می یابد.
مصرف مایعات فراوان در افراد از راهکارهای پیشگیری از سنگ کلیه به شمار می رود،  در این ایام نوشیدن حداقل هشت یا 10 لیوان آب در روز به افراد توصیه می‌شود.
مردان بیش از زنان مستعد ابتلا به این بیماری هستند که این قشر بیشترین مراجعه‌کنندگان سنگ کلیه را تشکیل می‌دهند.