عدم نزول بیضه در نوزاد

عدم نزول بیضه در نوزادان پسر

بیضه ها مهم ترین عضو تولیدمثل مردانه هستند و وظایف  مهم تولید اسپرم و هورمون تستوسترون را برعهده دارند. این اعضا باعث ایجاد خصوصیات جنسی مردانه در پسربچه ها می شوند. بیضه ها در دوران جنینی داخل شکم جنین تکامل می یابند و با افزایش سن، از مسیر مشخص پایین می آیند و داخل کیسه بیضه قرار می گیرند. مسیر نزول بیضه، کانال یا مجرای مغبنی است که در کشاله ران قرار دارد. اگر پایین آمدن بیضه در هر قسمت از مسیر طبیعی متوقف شود، به آن «عدم نزول بیضه» یا «بیضه نزول نکرده» می گویند، ولی اگر بیضه از مسیر طبیعی خود خارج و نزول آن متوقف شود، به آن «بیضه نابجا» گفته می شود.

«بیضه نزول نکرده»، یکی از شایع ترین اختلالات مادرزادی است که پسربچه ها را گرفتار می کند و از هنگام تولد نوزاد وجود دارد. 3% از نوزادان‌ پسر رسيده‌ و 30% از نوزادان‌ پسر نارس‌ دچار عدم‌ نزول‌ بيضه‌ هستند. اكثراً بدون‌ درمان‌ تا يك‌ سالگي‌ نزول‌ مي‌كنند. در 10% موارد مشکل دوطرفه است. عدم نزول بیضه (undescended testis)  در 80% موارد یک طرفه است. در اکثر موارد نزول در سنین 3 تا 6 ماهگی رخ داده و نزول پس از این زمان نادر است. در کل حدود 80% موارد خودبخود نزول میکنند.  بيضه نزول‌ نکرده میتواند قابل لمس یا غیر قابل لمس باشد.

علل عدم نزول بیضه

عدم نزول بیضه می‌تواند یک طرفه یا دو طرفه باشد و بیشتر در نوزادانی دیده می‌شود که به اختلال هورمونی مبتلا هستند. اختلالات فیزیکی هنگام تولد و ابتلا به برخی بیماری‌های ژنتیکی ممکن است با این مشكل همراه باشد، مثلا میزان شیوع عدم نزول بیضه در نوزادانی که هنگام تولد دارای «اسپینا بیفیدا» (یک نوع اختلال در ستون‌فقرات) یا سندرم داون (اختلال کروموزومی) هستند، زیاد است. در بیشتر موارد، علت مشخصی را نمی‌توان پیدا کرد.

عوامل تشدید کننده این بیماری

  •    نوزاد نارس
  •    وزن کم هنگام تولد
  •    تماس مادر با حشره کش
  •     دیابت و چاقی مادر
  •    مصرف سیگار در دوران بارداری
  •     مصرف مسکن های ضعیف نظیر استامینوفن و ایبوبروفن در دوران بارداری
  •    سابقه خانوادگی مثبت
  •    لقاح مصنوعی

تشخیص مشکل

تشخیص و درمان زود هنگام بیضه نزول نکرده به حفظ باروری و بهبود تشخیص زودهنگام بدخیمی بیضه کمک می کند. معاینه فیزیکی بیضه می تواند مشکل باشد، لذا در صورتی که نتوان بیضه را در کیسه بیضه لمس کرد حتما بایستی با ارولوژیست مشاوره شود. عدم اقدام درمانی فراتر از یک سال اول عمر توصیه نمی شود زیرا تاخیر در درمان، میزان موفقیت جراحی را کاهش می دهد و احتمالا باعث اختلال در روند تولید اسپرم (اسپرماتوژنز) می شود.

در شش ماهگی، بیماران مبتلا به بیضه  نزول نکرده باید توسط یک اورولوژیست برای تشخیص و درمان مورد بررسی قرار گیرد. ارجاع زود هنگام به ارولوژیست برای بیضه های غیر قابل لمس دو طرفه در نوزاد یا برای هر کودک با بیماری هیپوسپادیاس (پائین بودن سوراخ خروج ادرار از محل طبیعی خود) و عدم نزول بیضه ها به صورت همزمان ضروری می باشد.

کودک می باید از نظر محل، سایز، و سایر اختلالات همراه نظیر هیپوسپادیاس(hypospadiasis)   مورد ارزیابی قرار گیرد. برای معاینه بهتر است اتاق گرم باشد، حواس کودک پرت شود، و معاینه چند بار تکرار گردد. در این بیماران کیسه  بيضه خالی است و در موارد یکطرفه عدم تقارن در کیسه  بيضه ها دیده میشود. ممکن است بیضه درهر نقطه ای ازمسیر نزول لمس شود. در 80% موارد بیضه نزول نکرده قابل لمس است. اگر هر دو بیضه غیرقابل لمس باشند، به ویژه چنانچه اشکال در تکامل آلت نیز مشاهده گردد، توصیه به انجام تست ژنتیک و هورمونی از نظر اختلالات ابهام جنسی میشود. در این موارد میباید به مشکلات ” غده فوق کلیوی ” مشکوک شد. در صورت عدم لمس هر دو بیضه و طبیعی بودن غده فوق کلیوی؛ ارزبابی سطح خونی anti-mullerian hormone یا mullerian inhibiting substance ضروری است.

هیپوسپادیاس در 24-12% وموارد با عدم نزول بیضه همراهی دارد. در 40-15%موارد بیضه غیرقابل لمس، بیضه ازبین رفته است؛ که علت آن احتمالأ چرخش طناب بیضه(testicular torsion) در دوران جنینی است. چنانچه بیضه غیرقابل لمس بوده و بیضه مقابل بزرگتر از حد معمول باشد، احتمال<< بیضه ازبین رفته >> افزایش می یابد.در 50-25% موارد بیضه غیرقابل لمس، بیضه داخل شکم واقع شده است.روش های تشخیصی در موارد عدم نزول بیضه شامل سونوگرافی، “ام آر آی” و لاپاروسکوپی میباشد.

موردی که در تشخیص افتراقی با عدم نزول بیضه قرار میگیرد؛ بیضه جمع شونده(retractile testis)  است. در افراد طبیعی واکنش غیر ارادی عضله کرماستریک، موجب بالارفتن بیضه میشود. این رفلکس در شیرخواران واضح تر میباشد.معمولأ بیضه جمع شونده به صورت دوطرفه دیده میشود. اگر در این حالت در اکثر مواقع بیضه در داخل کیسه لمس میشود، توصیه به معاینات با فواصل 6 ماهه میگردد. خطر صعود بیضه در موارد بیضه های جمع شونده افزایش می یابد.

درمان

این مشكل را می‌توان به 2 روش جراحی و هورمون‌درمانی درمان كرد. بهترین نوع درمان، عمل جراحی است. در این روش محل بیضه داخل شکم یا کشاله ران مشخص و سعی می‌شود آن را در محل طبیعی خود قرار داد. پایین‌آوردن بیضه‌هایی که داخل شکم قرار دارند، تا انتهای کیسه بیضه به دلیل کوتاه‌بودن طناب بیضوی، امکان‌پذیر نیست ولی می‌توان بیضه را از داخل شکم بیرون آورد و مثلا در قسمت فوقانی کیسه بیضه ثابت کرد.

به این ترتیب بیضه هم از محیط گرم شکم خارج می‌شود و هم به آسانی برای معاینه‌های بعدی در دسترس قرار می‌گیرد. در روش هورمون‌درمانی نیز با تزریق یك آمپول، بیضه به طرف پایین حركت می‌كند. هورمون‌درمانی، زمانی اثر بهتری دارد که بیضه نزدیک به محل طبیعی خود قرار گیرد مثلا در قسمت فوقانی کیسه بیضه.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *